12 loại hàng làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập từ 14/8

Từ 14/8, 12 loại hàng nhập khẩu phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập, theo Quyết định 31/2026/QĐ-TTg do Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký ngày 29/6, thay Quyết định 23/2019/QĐ-TTg. Điều khoản chuyển tiếp hẹp hơn nhiều người vẫn tưởng: chỉ hàng có trong danh mục của Quyết định 23/2019 nhưng đã rời khỏi danh mục mới, và đã đăng ký tờ khai trước ngày hiệu lực, mới hoàn thành nốt thủ tục tại hải quan cửa khẩu.

• Thuốc lá điếu, xì gà và chế phẩm khác từ cây thuốc lá dùng để hút, hít, nhai, ngửi, ngậm
• Rượu
• Bia sản xuất từ malt
• Xe ô tô chở người dưới 16 chỗ ngồi
• Máy bay, du thuyền
• Xăng các loại
• Máy điều hòa không khí có công suất từ 90.000 BTU trở xuống
• Bộ bài
• Giấy vàng mã
• Tiền chất thuốc nổ, vật liệu nổ công nghiệp theo Danh mục do Bộ Công Thương quy định
• Hàng hóa nhập khẩu thuộc Danh mục có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh do Chính phủ ban hành
• Hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia, vùng lãnh thổ có cảnh báo về nguy cơ dịch bệnh theo thông báo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường

Ba mục cuối không đọc được từ tên hàng. Tiền chất thuốc nổ và vật liệu nổ công nghiệp tra danh mục do Bộ Công Thương quy định; nhóm ảnh hưởng quốc phòng, an ninh tra danh mục do Chính phủ ban hành; nhóm dịch bệnh tra thông báo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Ba văn bản, ba nơi, đều thay đổi theo thời điểm.

Hai con số còn lại làm việc rất rõ. Máy điều hòa không khí chỉ thuộc danh mục khi công suất từ 90.000 BTU trở xuống, nên máy dân dụng và thương mại nhỏ bị chốt tại cửa khẩu còn hệ thống công suất lớn thì không. Xe ô tô chở người thuộc danh mục khi dưới 16 chỗ ngồi.

Quyết định định nghĩa luôn cửa khẩu nhập theo phương thức vận tải. Đường biển và hàng không: cảng nơi hàng được dỡ xuống, hoặc cảng ghi trên vận đơn nơi hàng được vận chuyển đến. Đường sắt: ga liên vận quốc tế ở biên giới. Đường bộ và đường sông: cửa khẩu quốc tế hoặc cửa khẩu chính nơi hàng vào lãnh thổ Việt Nam.

Riêng vận đơn hoặc hợp đồng vận chuyển ghi cảng đích là ICD Phước Long, TP. Hồ Chí Minh, thì chính ICD Phước Long là cửa khẩu nhập; hàng làm thủ tục tại cảng cạn ICD Mỹ Đình và Long Biên đi theo quy định riêng của Thủ tướng.

Hàng thuộc danh mục vẫn còn cửa. Quyết định liệt kê 11 trường hợp người khai được chọn làm thủ tục tại cửa khẩu nhập hoặc ngoài cửa khẩu nhập, mục cuối là điều khoản quét theo quyết định của Thủ tướng. Những mục chạm tới chủ hàng nhiều nhất:

• Thiết bị, máy móc, vật tư nhập khẩu để xây dựng nhà máy, công trình: làm thủ tục tại hải quan nơi có nhà máy, công trình hoặc kho của nhà máy, công trình
• Hàng phục vụ gia công, sản xuất tiêu dùng trong nước, sản xuất xuất khẩu và chế xuất: làm thủ tục tại hải quan nơi có trụ sở chính, trụ sở chi nhánh hoặc cơ sở sản xuất
• Hàng đưa từ nước ngoài vào khu phi thuế quan, kho ngoại quan: làm thủ tục tại hải quan quản lý khu phi thuế quan, kho ngoại quan. Riêng hàng gửi kho ngoại quan để xuất đi nước khác, thuộc diện phải có giấy chứng nhận mã số tạm nhập tái xuất của Bộ Công Thương, chỉ được gửi kho tại tỉnh, thành phố nơi có cửa khẩu nhập hoặc cửa khẩu xuất
• Hàng bán tại cửa hàng miễn thuế: làm thủ tục tại hải quan quản lý cửa hàng miễn thuế
• Xăng các loại nhập từ nước ngoài hoặc từ kho ngoại quan vào nội địa: làm thủ tục tại hải quan nơi thương nhân có kho xăng dầu đáp ứng điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan
• Hàng nhập khẩu đóng chung container đưa về địa điểm thu gom hàng lẻ: làm thủ tục tại hải quan quản lý địa điểm thu gom hàng lẻ
• Hàng gửi qua dịch vụ bưu chính, dịch vụ chuyển phát nhanh: làm thủ tục tại các địa điểm theo nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Hải quan

Quyết định ghi rõ: hàng hóa nhập khẩu có nhiều chủng loại, thuộc danh mục và không thuộc danh mục, chung vận đơn thì phải làm thủ tục hải quan tại hải quan cửa khẩu nhập.

Với hàng gom, cần đọc thêm trường hợp được lựa chọn nơi làm thủ tục. Quyết định cho phép hàng nhập khẩu đóng chung container đưa về địa điểm thu gom hàng lẻ làm thủ tục tại hải quan quản lý địa điểm thu gom. Về nghiệp vụ, nên đối chiếu cả quy định về hàng chung vận đơn và trường hợp đưa hàng về địa điểm thu gom trước khi chốt nơi khai báo.

Nếu chưa rõ trường hợp áp dụng, chủ hàng LCL và đơn vị gom hàng nên hỏi hải quan quản lý địa điểm thu gom nơi hàng dự kiến về, lấy hướng dẫn rồi mới chốt phương án. Về nghiệp vụ, nên trao đổi trước khi phát hành vận đơn để có thời gian rà soát cảng đích và phương án tách bill với đơn vị vận chuyển, thay vì đợi container đến bãi.

Quyết định cho phép hàng nhập khẩu đóng chung container đưa về địa điểm thu gom hàng lẻ làm thủ tục tại hải quan quản lý địa điểm thu gom.

Hàng tiêu dùng nhập khẩu chịu thay đổi rõ nhất: rượu, bia malt, thuốc lá, xe dưới 16 chỗ ngồi, máy điều hòa không khí từ 90.000 BTU trở xuống. Vì cửa khẩu nhập xác định theo cảng dỡ hàng hoặc cảng ghi trên vận đơn, chọn cảng đích lúc đặt chỗ trở thành quyết định thủ tục, không còn thuần túy là chuyện giá cước và lịch tàu.

Khối sản xuất giữ nguyên luồng, phạm vi rộng hơn nhiều người tưởng. Trường hợp dành cho hàng gia công phủ cả sản xuất tiêu dùng trong nước, sản xuất xuất khẩu và chế xuất, nên nhà máy bán nội địa không mất quyền làm thủ tục tại trụ sở chính, trụ sở chi nhánh hoặc cơ sở sản xuất. Dự án nhập thiết bị, máy móc, vật tư để xây dựng nhà máy, công trình làm được tại hải quan nơi có công trình hoặc kho của công trình.

Hàng bưu chính và chuyển phát nhanh làm thủ tục tại các địa điểm mà nghị định hướng dẫn Luật Hải quan quy định. Đầu xăng dầu thì kết quả tùy vào kho: kho đáp ứng điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan mới kéo hàng về được, còn lại vẫn làm tại cửa khẩu nhập.

• Đối chiếu hàng đang nhập với 12 loại trong danh mục, soi kỹ mốc 90.000 BTU của máy điều hòa không khí và mốc dưới 16 chỗ ngồi của xe chở người.
• Ba mục cuối tra văn bản gốc: danh mục của Bộ Công Thương, danh mục quốc phòng an ninh do Chính phủ ban hành, thông báo vùng dịch bệnh của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
• Xem cảng đích ghi trên vận đơn, vì đó là căn cứ xác định cửa khẩu nhập với hàng đường biển và hàng không. Vận đơn ghi ICD Phước Long thì ICD Phước Long chính là cửa khẩu nhập.
• Hàng đóng chung container về địa điểm thu gom hàng lẻ: hỏi hải quan quản lý địa điểm thu gom trước khi phát hành vận đơn.
• Dùng quyền làm thủ tục ngoài cửa khẩu theo diện gia công, sản xuất xuất khẩu, chế xuất hay xây dựng nhà máy thì chuẩn bị sẵn hồ sơ chứng minh mục đích sử dụng.
• Lô đã đăng ký tờ khai trước 14/8 mà mặt hàng vừa rời khỏi danh mục mới: hoàn thành nốt thủ tục tại hải quan cửa khẩu theo điều khoản chuyển tiếp.

Homexim hỗ trợ khai báo hải quan, rà soát danh mục hàng và xác định nơi làm thủ tục phù hợp với từng lô hàng trước khi đặt chỗ. Chưa chắc mặt hàng của mình rơi vào loại nào, gửi mô tả hàng kèm mã HS đang khai để đối chiếu. Luồng tờ khai sau khi mở, xem thêm phân luồng tờ khai hải quan.