Thanh thép dự ứng lực Trung Quốc bị điều tra bán phá giá

Bộ Công Thương ngày 28/7 ban hành Quyết định 1903/QĐ-BCT, khởi xướng điều tra áp dụng biện pháp chống bán phá giá với thanh thép dự ứng lực nhập khẩu từ Trung Quốc, mã vụ việc AD24. Đơn kiện của hai nhà sản xuất trong nước cáo buộc biên độ phá giá lên tới 23,06%. Đây là vụ việc mới mở, hồ sơ mới ở bước khởi xướng, chưa có kết luận hay mức thuế chính thức nào.

Sản phẩm bị điều tra là thanh thép dự ứng lực bằng thép hợp kim mangan silic, dạng thanh, que hoặc cuộn, đường kính 7,1-12,6mm, bề mặt trơn hoặc có gân xoắn, không phủ, mạ hay tráng kim loại, phân loại theo các mã HS 7227.20.00, 7228.20.11, 7228.20.19 và 7229.20.00. Đơn yêu cầu điều tra do Công ty TNHH MTV Thép dự ứng lực Hòa Phát và Công ty Cổ phần Thép dự ứng lực Việt Nhật nộp, hai nhà sản xuất trong nước cùng ngành hàng.

Chủ hàng cần phân biệt rõ: đây là vụ AD24 với thanh thép dự ứng lực, khác với vụ rà soát biện pháp chống bán phá giá cáp thép dự ứng lực từ Malaysia, Thái Lan và Trung Quốc (mã vụ việc AR01.AD17) đang chạy song song, hạn hoàn tất rà soát đã lùi tới 21/10. Hai mặt hàng nghe tên gần giống nhau nhưng là hai vụ việc, hai mã hàng khác nhau, đừng gộp chung khi tra cứu.

Bộ Công Thương xác định thời kỳ điều tra hành vi bán phá giá từ 1/7/2025 đến 30/6/2026, thời kỳ điều tra thiệt hại kéo dài hơn, từ 1/7/2022 đến 30/6/2026. Mức 23,06% là biên độ bên nộp đơn tự tính và đưa vào hồ sơ, cơ quan điều tra sẽ thẩm định lại bằng bảng câu hỏi gửi cho nhà sản xuất, nhà xuất khẩu Trung Quốc và các bên liên quan khác trước khi ra kết luận sơ bộ. Từ khởi xướng đến kết luận cuối cùng còn qua nhiều bước, trong đó có thể có một mốc áp thuế tạm thời trước khi ra quyết định chính thức.

Thanh thép dự ứng lực là vật liệu đầu vào cho dầm cầu, sàn bê tông ứng lực trước, cọc bê tông ly tâm, tức nằm sâu trong chuỗi cung ứng xây dựng và hạ tầng chứ không phải hàng tiêu dùng cuối. Doanh nghiệp đang nhập mặt hàng này từ Trung Quốc, đặc biệt các nhà thầu và đơn vị sản xuất cấu kiện bê tông đúc sẵn dùng nguyên liệu nhập khẩu, là nhóm chịu tác động trực tiếp nhất nếu vụ việc đi đến áp thuế. Việt Nam đã có tiền lệ với ngành thép: thép cán nóng Trung Quốc chịu thuế chống bán phá giá chính thức 23,1-27,83% theo quyết định ban hành tháng 7/2025, và một số sản phẩm thép cán nóng khổ rộng 1.880-2.300mm vừa bị áp thêm thuế chống lẩn tránh tạm thời theo Quyết định 612/QĐ-BCT ngày 2/4/2026. Ngành thép nhập khẩu từ Trung Quốc nhìn chung đang ở giai đoạn bị soi kỹ hơn, không riêng thanh thép dự ứng lực.

Hạn cuối để đăng ký làm bên liên quan trong vụ việc AD24 là ngày 16/10.

Vụ việc còn ở bước đầu, nhưng cửa để lên tiếng đóng lại nhanh nếu chủ hàng chờ đến khi có kết luận sơ bộ mới hành động:

• Đăng ký làm bên liên quan trước 16/10 nếu đang nhập khẩu, phân phối hoặc sử dụng thanh thép dự ứng lực từ Trung Quốc, để được gửi bảng câu hỏi và nêu ý kiến trong hồ sơ vụ việc.
• Đối chiếu mã HS 7227.20.00, 7228.20.11, 7228.20.19, 7229.20.00 với lô hàng đang khai báo, không nhầm sang mã của cáp thép dự ứng lực (vụ việc khác, đang rà soát riêng).
• Rà lại hợp đồng nhập hàng còn dở dang với nhà cung cấp Trung Quốc, tính trước phương án chi phí nếu thuế tạm thời được áp trong lúc điều tra.
• Với đơn hàng dài hạn, bắt đầu tìm hiểu nguồn cung thay thế ngoài Trung Quốc, phòng trường hợp kết luận cuối cùng dẫn đến thuế chính thức.

Homexim làm thủ tục khai báo hải quan cho hàng nguyên liệu xây dựng và kim loại nhập khẩu, đối chiếu mã HS với danh mục hàng đang bị điều tra trước khi mở tờ khai. Chủ hàng đang nhập thanh thép dự ứng lực từ Trung Quốc cần rà lại lô hàng theo vụ AD24 có thể gửi mã HS và hợp đồng để Homexim kiểm tra. Đọc thêm rủi ro phòng vệ thương mại với hàng Việt xuất sang Mỹ để nắm cả hai chiều xuất và nhập của bức tranh phòng vệ thương mại năm nay.