Ngưỡng miễn thuế hàng nhập khẩu: đề xuất hạ về 100.000 đồng

Bộ Tài chính đề xuất chỉ còn miễn thuế xuất nhập khẩu cho lô hàng có tổng trị giá hải quan từ 100.000 đồng trở xuống, hoặc tổng số thuế phải nộp từ 10.000 đồng trở xuống, tính cho một lần xuất khẩu, nhập khẩu. Ngưỡng này áp chung cho mọi phương thức, kể cả hàng gửi qua bưu chính và chuyển phát nhanh. Ngưỡng cho hàng chuyển phát nhanh giảm 10 lần, từ 1 triệu đồng xuống 100.000 đồng; hàng đi các đường khác giảm 5 lần. Đề xuất nằm trong dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu mà Bộ Tài chính đang lấy ý kiến các bộ, ngành và hiệp hội.

Quy định hiện hành theo Nghị định 134/2016/NĐ-CP, sửa đổi tại Nghị định 18/2021/NĐ-CP, chia hai ngưỡng theo đường đi của hàng. Hàng nhập gửi qua bưu chính, chuyển phát nhanh được miễn thuế nhập khẩu khi trị giá hải quan từ 1 triệu đồng trở xuống hoặc số thuế phải nộp từ 100.000 đồng trở xuống. Hàng xuất nhập khẩu theo các phương thức khác được miễn khi tổng trị giá từ 500.000 đồng trở xuống hoặc tổng thuế từ 50.000 đồng trở xuống cho một lần xuất nhập khẩu.

Dự thảo sửa Điều 29 gộp hai ngưỡng làm một: 100.000 đồng trị giá hoặc 10.000 đồng tiền thuế. Con số 10.000 đồng không chọn ngẫu nhiên. Cục Hải quan cho biết mức này bằng đúng phí hải quan thu trên hàng gửi qua chuyển phát nhanh, bưu chính theo Thông tư 86/2025/TT-BTC; thu thuế dưới mức đó thì tiền thu về không bù nổi chi phí làm thủ tục. Ngưỡng trị giá 100.000 đồng suy ngược từ thuế suất nhập khẩu ưu đãi bình quân khoảng 11,8%, lấy tròn 10% để quy ra trị giá lô hàng. Quà biếu, quà tặng và hàng mua bán, trao đổi của cư dân biên giới không thuộc diện áp ngưỡng này.

Ngưỡng cho hàng chuyển phát nhanh giảm 10 lần, từ 1 triệu đồng xuống 100.000 đồng; hàng đi các đường khác giảm 5 lần.

Lý do đầu tiên là thương mại điện tử xuyên biên giới. Theo số liệu Tiền Phong dẫn, bán lẻ thương mại điện tử Việt Nam năm 2024 ước hơn 25 tỷ USD, tăng khoảng 20%; năm 2025 ước 31 đến 38,5 tỷ USD; nửa đầu 2026 vẫn tăng khoảng 19%. Lô hàng nhỏ đi thẳng tới tay người tiêu dùng nhân lên theo tốc độ đó. Chính sách miễn thuế vốn sinh ra để bớt chi phí quản lý cho những lô không đáng thu, nay thành lợi thế giá cho hàng nhập so với hàng sản xuất trong nước.

Cơ quan hải quan còn chỉ thẳng hai kiểu gian lận đi kèm: chia nhỏ đơn hàng để từng gói lọt dưới ngưỡng, và khai giá thấp hơn thực tế. Cả hai đều gây thất thu và làm méo số liệu quản lý. Hạ ngưỡng xuống 100.000 đồng, khoảng trống để xé lẻ đơn thu hẹp hẳn.

Bên ngoài, các thị trường lớn đang đi cùng hướng. Indonesia chỉ còn miễn thuế nhập khẩu cho hàng từ 3 USD trở xuống. Ấn Độ không miễn thuế với hàng mua trực tiếp từ nước ngoài qua thương mại điện tử. EU từ tháng 7 năm nay thu thuế hải quan cố định 3 euro trên mỗi mặt hàng trong lô trị giá không quá 150 euro, và dự kiến bỏ hẳn ngưỡng này từ tháng 7/2028. Việt Nam cũng đã đi bước đầu từ đầu năm 2025, khi Quyết định 01/2025/QĐ-TTg chấm dứt miễn thuế giá trị gia tăng cho hàng giá trị nhỏ gửi qua chuyển phát nhanh. Ưu đãi còn lại chỉ là thuế nhập khẩu, và dự thảo lần này nhắm đúng phần đó.

Bộ Tài chính thậm chí cho rằng không nên tiếp tục miễn thuế xuất nhập khẩu cho hàng giá trị nhỏ. Nhưng Việt Nam là thành viên Công ước Kyoto sửa đổi, phụ lục tổng quát của công ước buộc mỗi nước giữ một ngưỡng tối thiểu không thu, và Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu vẫn quy định miễn cho nhóm này. Giữ cơ chế, hạ ngưỡng là đường đi vừa đúng luật vừa đạt mục tiêu.

Hàng tiêu dùng bán qua sàn thương mại điện tử xuyên biên giới mất phần miễn thuế lớn nhất, vì đi đường chuyển phát nhanh và bưu chính, nơi ngưỡng rơi từ 1 triệu đồng xuống 100.000 đồng. Một gói hàng 300.000 đồng hôm nay không phải nộp thuế nhập khẩu; theo dự thảo, gói đó phải khai và nộp, trừ khi thuế suất áp cho mã HS của món hàng thấp tới mức tiền thuế cả lô không quá 10.000 đồng. Tiền Phong dẫn đánh giá quy định mới sẽ tác động trực tiếp đến thương mại điện tử xuyên biên giới, logistics và chuyển phát nhanh.

Với chủ hàng doanh nghiệp, Homexim khuyến nghị rà riêng hàng mẫu, phụ tùng thay thế gửi lẻ và linh kiện bổ sung cho một đơn đã giao khi đánh giá tác động của đề xuất. Nên phân biệt lô gửi qua bưu chính, chuyển phát nhanh với lô đi phương thức khác để so đúng ngưỡng cũ tương ứng là 1 triệu đồng và 500.000 đồng. Không nên mặc định lô nhỏ được miễn thuế; cần đối chiếu trị giá hải quan, mã HS và thuế suất của từng lô với cả hai tiêu chí trong dự thảo. Chữ đáng đọc kỹ nhất trong dự thảo là chữ 'hoặc': lô vượt 100.000 đồng trị giá vẫn được miễn nếu tổng thuế không quá 10.000 đồng, nên thuế suất theo mã HS và ưu đãi FTA có C/O quyết định lô rơi bên nào của ngưỡng. Thuế suất càng cao, lô chạm trần 10.000 đồng càng sớm.

Dự thảo mới ở bước lấy ý kiến, chưa có mốc hiệu lực. Nhưng hướng đi đã rõ và các thị trường lớn đang đi cùng chiều, nên chuẩn bị sớm rẻ hơn sửa muộn. Việc nên làm ngay:

• Lọc các lô hàng dưới 1 triệu đồng trong một kỳ rà soát, chẳng hạn 6 tháng, rồi tính lại theo mã HS và thuế suất. Theo dự thảo, chỉ khi cả trị giá hải quan vượt 100.000 đồng và tiền thuế vượt 10.000 đồng thì lô hàng mới không được miễn theo ngưỡng này; cần đối chiếu cách xử lý cũ để ước tính chi phí thay đổi.
• Bỏ mọi cách chia nhỏ đơn để lọt ngưỡng. Cơ quan hải quan đã gọi tên đúng hành vi này là gian lận, và ở mức 100.000 đồng nó không còn đáng công.
• Hàng mẫu, phụ tùng lẻ: tính lại chi phí đưa hàng về đã gồm thuế nhập khẩu, đối chiếu ưu đãi FTA nếu lô có C/O; thuế suất tra theo biểu thuế hiện hành đúng mã HS.
• Doanh nghiệp bán qua sàn xuyên biên giới và đơn vị chuyển phát: dựng sẵn luồng khai báo có thuế cho lô nhỏ, vì phần hồ sơ, thủ tục miễn thuế ở Điều 29 cũ sẽ lược bỏ để làm thống nhất theo Luật Quản lý thuế.
• Còn ý kiến với ngưỡng, gửi qua hiệp hội ngành hàng ngay trong đợt lấy ý kiến này. Đó là kênh Bộ Tài chính đang mở.

Homexim hỗ trợ khai báo hải quan, rà soát chứng từ và mã HS để khách hàng đánh giá nghĩa vụ thuế theo từng lô, thay vì chỉ nhìn vào giá trị hàng. Chủ hàng đang có hàng mẫu, phụ tùng đi lẻ hoặc bán qua sàn xuyên biên giới có thể gửi danh mục hàng để rà mã HS và ước thuế theo ngưỡng mới. Các mốc chính sách khác của tháng 9 xem tại bản tin bốn mốc hiệu lực.