Thông tư 48/2026: hàng đã qua sử dụng cấm nhập theo mã HS

Thông tư 48/2026/TT-BCT của Bộ Công Thương có hiệu lực từ ngày 5/9/2026, quy định danh mục hàng đã qua sử dụng cấm nhập khẩu theo mã HS. Văn bản quy định chi tiết Luật Quản lý ngoại thương và Nghị định 292/2026/NĐ-CP, gói ba nội dung phòng xuất nhập khẩu phải cầm: danh mục hàng tiêu dùng và phương tiện đã qua sử dụng cấm nhập khẩu ghi theo mã HS, phương thức phân giao hạn ngạch thuế quan, và điều kiện kinh doanh kim cương thô theo Quy chế Chứng nhận Quy trình Kimberley. Đi kèm là phần bãi bỏ, sửa đổi các văn bản liên quan và điều khoản chuyển tiếp cho hồ sơ, giấy phép đang chạy.

Danh mục hàng tiêu dùng đã qua sử dụng cấm nhập khẩu nay liệt kê theo mã HS thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Công Thương. Các nhóm nằm trong danh mục: sản phẩm nhựa; hàng may mặc, giày dép; sản phẩm gỗ; giấy; vải; đồ gia dụng; thiết bị điện, điện tử; đồ nội thất. Phía phương tiện đã qua sử dụng, danh mục khoanh một số mặt hàng thuộc nhóm mô tô, xe đạp cùng bộ phận và phụ kiện.

Theo thông tin Bộ Công Thương công bố, danh mục phân biệt hàng tiêu dùng với phương tiện đã qua sử dụng và nêu mã HS cụ thể cho các mặt hàng thuộc phạm vi quản lý. Về nghiệp vụ, nên rà từng dòng hàng theo mô tả và tình trạng thực tế thay vì chỉ tra tên nhóm hàng. Với mô tô, xe đạp, bộ phận và phụ kiện, cần xác định đúng mặt hàng được liệt kê, không suy rộng lệnh cấm cho cả nhóm. Khi đối chiếu với các mốc chính sách tháng 9, cũng nên tách việc kiểm tra danh mục cấm nhập khẩu khỏi việc kiểm tra điều kiện của từng hình thức giao dịch. Đây là bước rà hồ sơ trước khi mua hàng, không phải kết luận rằng mọi hàng cũ đều chịu cùng một chế độ.

Hàng quản lý theo hạn ngạch thuế quan nhập khẩu gồm trứng chim và trứng gia cầm; đường mía hoặc đường củ cải; lá thuốc lá chưa chế biến; muối; cùng lúa gạo và phương tiện vận tải theo các hiệp định thương mại Việt Nam tham gia. Phân giao hạn ngạch thực hiện theo các phương thức đấu giá, xét duyệt hồ sơ, đăng ký trước, chỉ định đầu mối hoặc phương thức khác. Về kế hoạch nhập hàng, doanh nghiệp nên xác định phương thức áp dụng rồi tra thông báo phân giao tương ứng để chuẩn bị hồ sơ và lịch đăng ký. Không nên suy ra một hạn nộp chung cho mọi mặt hàng chỉ từ tên phương thức phân giao.

Kim cương thô đi theo Quy chế Chứng nhận Quy trình Kimberley. Thương nhân phải đáp ứng điều kiện và hồ sơ theo quy chế, và Giấy chứng nhận KP chỉ có hiệu lực trong vòng 2 tháng kể từ ngày cấp. Về nghiệp vụ, nên đối chiếu ngày cấp, thời hạn trên chứng nhận và tiến độ làm thủ tục; nếu lịch tàu thay đổi, cần rà lại hồ sơ thay vì chỉ căn cứ ngày tàu chạy.

Chịu ảnh hưởng trực tiếp nhất là hàng tiêu dùng cũ: quần áo và giày dép secondhand, đồ gia dụng và thiết bị điện, điện tử tân trang, nội thất cũ, mô tô, xe đạp cũ cùng phụ tùng kèm theo. Không nên hiểu mọi mặt hàng thuộc danh mục cấm đều không có ngoại lệ. Khi phân tích Nghị định 292/2026/NĐ-CP, VLR nêu các trường hợp phục vụ nghiên cứu khoa học, y tế, viện trợ nhân đạo có quy trình cấp phép riêng; từng lô vẫn cần đối chiếu điều kiện áp dụng. Doanh nghiệp đang nhập hàng tân trang dưới mô tả thương mại mềm hơn cần soi lại: hải quan phân loại theo mã, không theo cách gọi trên invoice.

Bốn nhóm hàng chuyên biệt mà VLR gọi tên khi phân tích danh mục ngoại thương mới: thiết bị điện tử đã qua sử dụng, phế liệu kim loại làm nguyên liệu sản xuất, nông sản kinh doanh tạm nhập tái xuất và hóa chất công nghiệp. Ở các nhóm này, mã HS không còn là tham số tra biểu thuế mà là công tắc pháp lý quyết định hàng có được lưu thông hay không. Cái giá của một mã khai lệch, theo VLR, không dừng ở khoản thuế truy thu: doanh nghiệp đứng trước phạt hành chính, mất trắng lô hàng vì bị tịch thu, hoặc phải chở ngược cả lô về nơi xuất. Nhà máy nhập máy móc, thiết bị đã qua sử dụng và linh kiện điện tử cũ về để sửa chữa nằm đúng vùng rủi ro này.

Một mã khai lệch, theo VLR: phạt hành chính, mất trắng lô hàng vì bị tịch thu, hoặc chở ngược cả lô về nơi xuất.

Thực phẩm, đồ uống và thuốc lá nhập nguyên liệu theo hạn ngạch thuế quan, gồm đường, muối, trứng và lá thuốc lá, phải xác định phương thức phân giao áp cho mặt hàng của mình trước mùa nhập. Nữ trang và chế tác đá quý nhập kim cương thô cầm thêm mốc hai tháng hiệu lực của Giấy chứng nhận KP.

Điểm đổi lớn nhất không nằm ở từng mã hàng mà ở thời điểm phải biết mã. Danh mục ngoại thương có thể đổi từng quý: VLR cảnh báo một mã hàng được chấp nhận thông quan ở thời điểm hiện tại hoàn toàn có thể rơi vào diện kiểm soát đặc biệt hoặc tạm ngừng kinh doanh ở quý tiếp theo. Ba trụ cột VLR đề xuất, tiền kiểm mã HS, rà hệ thống giấy phép chuyên ngành, kiểm chứng tính khả thi của mô hình giao dịch, đều phải chạy trước khi ký hợp đồng mua, không phải lúc mở tờ khai. Theo VLR, đưa hàng đi khi chưa kiểm tra tính hợp pháp có thể dẫn tới tạm giữ tại cảng, phát sinh lưu bãi, buộc tái xuất hoặc tịch thu tiêu hủy. Vì vậy, không nên coi tái xuất là phương án xử lý chắc chắn cho mọi lô hàng vi phạm.

Thông tư có điều khoản chuyển tiếp cho hồ sơ, giấy phép và một số hoạt động đang thực hiện trước ngày 5/9. Bản tin Bộ Công Thương chỉ nêu phạm vi chuyển tiếp ở mức khái quát. Khi xử lý từng lô, nên đối chiếu đúng điều khoản với tình trạng hồ sơ và giấy phép trước khi quyết định nộp lại hay tiếp tục; không tự coi ngày ký hợp đồng hoặc đặt booking là căn cứ được hưởng chuyển tiếp.

• Hàng đã qua sử dụng: đối chiếu mã HS từng dòng với danh mục cấm nhập khẩu theo Thông tư 48/2026, kèm mô tả, tình trạng hàng và mục đích nhập khẩu; nên rà lại các mã đang dùng thay vì mặc nhiên áp kết quả của lô trước.
• Hàng tân trang, hàng cũ về sửa chữa: phân loại theo bản chất hàng và mã HS, không dựa mô tả trên invoice của người bán.
• Đường, muối, trứng, lá thuốc lá, gạo, phương tiện vận tải: xác định phương thức phân giao hạn ngạch áp cho mặt hàng và mốc nộp hồ sơ hoặc đăng ký.
• Kim cương thô: tính lịch tàu theo hạn hai tháng của Giấy chứng nhận KP kể từ ngày cấp.
• Hồ sơ, giấy phép nộp hoặc cấp trước 5/9: đọc điều khoản chuyển tiếp trước khi nộp lại.
• Đặt lịch rà danh mục theo quý cho các mã đang nhập thường xuyên, cùng với danh mục kiểm tra chuyên ngành đang áp cho hàng của mình.

Homexim làm khai báo hải quan và chứng từ cho hàng nhập khẩu, gồm rà mã HS trước khi mở tờ khai và đối chiếu hàng với các danh mục quản lý của Bộ Công Thương. Có lô hàng đã qua sử dụng hoặc hàng tân trang chuẩn bị về, gửi mã HS kèm mô tả và tình trạng hàng để đối chiếu với danh mục Thông tư 48 trước khi đặt booking.