Mỹ chốt thuế gỗ dán Việt Nam: cộng gộp tới 250,34%

Ngày 16/7, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) ban hành kết luận cuối cùng vụ điều tra kép chống bán phá giá và chống trợ cấp với gỗ dán cứng và gỗ dán trang trí nhập khẩu từ Việt Nam. Mức ký quỹ chống bán phá giá chốt ở 84,95% cho mọi doanh nghiệp Việt; cộng thêm thuế chống trợ cấp, tổng mức thuế chạy từ 132,63% tới 250,34% tùy công ty. Bản chính thức đã đăng Công báo Liên bang Mỹ ngày 21/7. Lệnh áp thuế chưa có hiệu lực ngay, vì còn chờ Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ (USITC) phán quyết về thiệt hại. Nhưng với chủ hàng ngành gỗ, con số 84,95% đã đủ để phải tính lại giá chào cho mọi lô đi Mỹ ngay từ bây giờ.

DOC áp một biên độ phá giá chung 90,12% cho toàn bộ doanh nghiệp Việt Nam, gồm cả hai bị đơn bắt buộc là Junma Phú Thọ và Triệu Thái Sơn. Mức ký quỹ tiền mặt thực nộp là 84,95%, sau khi trừ phần biên độ trợ cấp gắn với xuất khẩu. So với kết luận sơ bộ hồi tháng 3, vốn treo mức 196,14% tới 199,69%, thuế chống bán phá giá đã giảm hơn một nửa. Giảm, nhưng chưa đủ để dễ thở: mức ký quỹ 84,95% vẫn đủ lớn để lấy đi phần lớn sức cạnh tranh về giá của gỗ dán Việt Nam tại thị trường Mỹ.

Mức ký quỹ 84,95% vẫn đủ lớn để lấy đi phần lớn sức cạnh tranh về giá của gỗ dán Việt Nam tại thị trường Mỹ.

Phần chống trợ cấp phân hóa mạnh hơn. Junma Phú Thọ chịu biên độ trợ cấp cuối cùng 165,39%, Triệu Thái Sơn 47,68%, và các doanh nghiệp còn lại hưởng chung mức 47,68%. Cộng hai sắc thuế, mặt bằng chung của hàng Việt là 132,63%; riêng Junma Phú Thọ lên tới 250,34%. Hải quan Mỹ (CBP) tiếp tục tạm dừng thanh khoản với các lô hàng thuộc phạm vi kể từ ngày 2/3/2026. Điểm cần đọc kỹ: hiện doanh nghiệp mới phải nộp ký quỹ phần chống bán phá giá 84,95%; phần chống trợ cấp tạm chưa thu, vì biện pháp tạm thời của vụ trợ cấp đã hết hiệu lực từ 22/5 theo giới hạn 120 ngày của luật Mỹ. Tạm dừng thu không phải miễn. Nếu USITC kết luận có thiệt hại, lệnh áp thuế trợ cấp vẫn được ban hành.

DOC bác toàn bộ đề nghị sửa đổi hoặc mở rộng ngoại lệ cho phạm vi điều tra. Sản phẩm chỉ qua gia công đơn giản như cắt theo kích thước, khoan lỗ, tạo rãnh vẫn bị coi là gỗ dán thuộc phạm vi. Linh kiện tủ bếp chưa đóng thành bộ hoàn chỉnh và nhiều sản phẩm từ ván ép nhiệt đới cũng vậy. Cửa loại trừ duy nhất dành cho bộ tủ RTA hoàn chỉnh: đóng gói đủ mọi cấu kiện, phụ kiện lắp ráp và hướng dẫn sử dụng, bán thẳng cho người tiêu dùng cuối. Lô hàng chỉ gồm cấu kiện tách rời thì vẫn có nguy cơ bị xếp vào diện chịu thuế.

Một điểm dễ thở cho dòng tiền: ở phần chống bán phá giá, DOC kết luận không tồn tại tình trạng nhập khẩu tăng đột biến, nên không truy thu hồi tố với hàng đã nhập trong 90 ngày trước biện pháp tạm thời. Doanh nghiệp tránh được một khoản rủi ro tài chính lớn cho các lô đã thông quan vào Mỹ đầu năm.

Với gỗ dán, phép so sánh đáng lo nhất nằm ngay trong cùng đợt phán quyết. DOC chốt mức ký quỹ cho hàng Trung Quốc ở 185,96%, cao hơn hẳn Việt Nam. Nhưng Indonesia mới là biến số: hai nhóm bị đơn lớn của nước này chỉ chịu ký quỹ 15,39% và 23,78%, các doanh nghiệp còn lại 18,06%. Đặt cạnh mức 84,95% của Việt Nam, khoảng cách chi phí đủ rộng để nhà nhập khẩu Mỹ cân nhắc chuyển nguồn cung sang Indonesia cho các đơn hàng mới. Chủ hàng gỗ dán nên nhìn thẳng vào rủi ro này khi đàm phán hợp đồng nửa cuối năm, thay vì chỉ chờ kết quả USITC.

Với nhóm tủ bếp và nội thất lắp ráp dùng gỗ dán, việc DOC giữ nguyên cách diễn giải phạm vi theo hướng chặt là tín hiệu trực tiếp: cách đóng gói và khai báo từng lô giờ quyết định lô đó có chịu thuế hay không. Cùng một bộ tủ, xuất dạng đủ bộ RTA cho người dùng cuối thì nằm ngoài phạm vi, xuất dạng cấu kiện rời cho nhà máy lắp thì có thể bị tính là gỗ dán chịu thuế. Doanh nghiệp cần rà từng SKU đối chiếu với mô tả phạm vi trước khi ký đơn mới, không suy diễn từ tên hàng trên invoice.

Theo quy định Mỹ, lệnh áp thuế chỉ được ban hành nếu USITC kết luận ngành sản xuất nội địa Mỹ bị thiệt hại hoặc bị đe dọa thiệt hại đáng kể. USITC ra kết luận phủ định thì vụ việc chấm dứt và tiền ký quỹ đã nộp được hoàn trả. Cuộc điều tra thiệt hại đang chạy song song. Trong lúc chờ, việc chủ hàng nên làm:

• Rà mã HS và mô tả kỹ thuật từng SKU đối chiếu với phạm vi vụ việc, đặc biệt hàng gia công đơn giản và cấu kiện tủ bếp.
• Tính khoản ký quỹ 84,95% vào giá vốn khi chào FOB hay DDP cho khách Mỹ, thay vì coi đó là chi phí treo.
• Lô linh kiện tủ bếp: xem lại phương án đóng gói đủ bộ RTA nếu sản phẩm và kênh bán cho phép.
• Giữ trọn bộ hồ sơ nguồn gốc lõi gỗ và chuỗi chứng từ sản xuất; vụ việc này cho thấy phía Mỹ đang siết cả hướng lẩn tránh thuế.
• Theo dõi phán quyết thiệt hại của USITC trước khi chốt kế hoạch giao hàng quý 4.

Homexim làm hàng gỗ và nội thất đi Mỹ thường xuyên, từ khai báo hải quan với mô tả hàng bám đúng phạm vi vụ việc đến cước biển FCL/LCL cho tuyến xuyên Thái Bình Dương. Chủ hàng đang có lô gỗ dán hoặc cấu kiện tủ bếp chờ xuất có thể gửi chi tiết hàng để đối chiếu trước rủi ro phạm vi, và xem thêm bản tin rủi ro phòng vệ thương mại tại Mỹ cùng diễn biến cước tàu đi Mỹ tháng 7 để tính đủ hai lớp chi phí.