Nhập khẩu điều thô vượt 3 tỷ USD, hơn nửa lượng hàng đến từ Campuchia

Tính đến 15/7, Việt Nam đã nhập khẩu 1,81 triệu tấn điều thô, trị giá hơn 3 tỷ USD, theo số liệu Cục Hải quan vừa công bố. So với cùng kỳ năm ngoái, lượng nhập tăng 4%, kim ngạch tăng 12,3%, tức giá nhập bình quân cũng nhích lên chứ không chỉ mua nhiều hơn. Đây là mức chi ngoại tệ lớn cho một ngành mà Việt Nam vẫn đứng đầu thế giới về xuất khẩu nhân điều chế biến, và con số này cho thấy chuỗi cung ứng của ngành đang phụ thuộc nặng vào nguyên liệu nhập.

Campuchia là nguồn cung lớn nhất, chiếm 54,2% tổng lượng và 56,3% tổng kim ngạch nhập khẩu điều thô của Việt Nam. Cụ thể, Việt Nam nhập 980.700 tấn từ thị trường này, trị giá hơn 1,7 tỷ USD, tăng 10,3% về lượng và tới 25,9% về giá trị so với cùng kỳ. Mức tăng giá trị gần gấp rưỡi mức tăng lượng cho thấy chi phí thu mua từ Campuchia đang đắt lên rõ rệt, không đơn thuần là mua thêm hàng. Phần còn lại của nguồn cung đến từ các nước châu Phi như Bờ Biển Ngà, Tanzania và Nigeria, những thị trường xa hơn và phải đi đường biển thay vì đường bộ biên giới.

Nhập khẩu điều thô từ Campuchia tăng 10,3% về lượng nhưng tăng tới 25,9% về giá trị, cho thấy chi phí thu mua đang đắt lên nhanh hơn khối lượng.

Ở chiều ngược lại, cùng kỳ Việt Nam xuất khẩu gần 373.800 tấn nhân điều, thu về 2,63 tỷ USD, tăng 3,1% về kim ngạch. Đặt hai chiều cạnh nhau: nhập hơn 3 tỷ USD nguyên liệu thô để xuất 2,63 tỷ USD thành phẩm chế biến, ngành điều tiếp tục nhập siêu. Nguyên nhân nằm ở chỗ vùng trồng điều trong nước chỉ đáp ứng một phần nhu cầu của các nhà máy chế biến đang chạy đơn xuất sang Mỹ, Trung Quốc và châu Âu, buộc doanh nghiệp phải nhập khối lượng lớn nguyên liệu thô để duy trì công suất.

Với nhóm điều thô nhập từ Campuchia, gần 981.000 tấn đi qua chủ yếu bằng đường bộ qua các cửa khẩu biên giới Tây Nam, nên tốc độ thông quan và năng lực bãi tại các cửa khẩu này ảnh hưởng trực tiếp đến lịch nhập nguyên liệu của nhà máy chế biến. Lượng hàng tăng 10,3% mỗi năm đặt thêm áp lực lên hạ tầng cửa khẩu vốn đã quen với nhịp cũ.

Với nhóm điều thô nhập từ châu Phi (Bờ Biển Ngà, Tanzania, Nigeria), đây là hàng đi container đường biển, hải trình dài, nên chi phí và lịch tàu từ Tây Phi về cảng Việt Nam tác động trực tiếp đến giá vốn nguyên liệu. Doanh nghiệp phụ thuộc nguồn châu Phi cần theo dõi cước tuyến này sát hơn khi tỷ trọng nhập từ đây có thể tăng nếu nguồn Campuchia gặp giới hạn về sản lượng.

• Nhà nhập khẩu qua biên giới Campuchia: đặt lịch nhập nguyên liệu sớm hơn thường lệ khi lượng hàng toàn ngành đang tăng, tránh dồn ứ tại cửa khẩu vào mùa cao điểm thu mua.
• Nhà nhập khẩu nguồn châu Phi: so sánh giá vốn giữa các cảng xếp hàng Bờ Biển Ngà, Tanzania, Nigeria, vì chênh lệch cước tuyến giữa các cảng này có thể bù lại phần chênh giá nguyên liệu.
• Doanh nghiệp chế biến xuất khẩu: đối chiếu tốc độ tăng giá nhập nguyên liệu (25,9% từ Campuchia) với giá bán nhân điều xuất khẩu để giữ biên lợi nhuận, vì hai tốc độ đang không tăng cùng nhịp.
• Theo dõi số liệu kỳ công bố tiếp theo của Cục Hải quan để biết xu hướng giá nguyên liệu có tiếp tục leo hay chững lại trước vụ thu hoạch mới.

Homexim làm cả hai chiều nguyên liệu của ngành điều: cước biển cho container từ các cảng Tây Phi và phối hợp thủ tục nhập khẩu qua cửa khẩu biên giới Campuchia. Chủ hàng cần tính lại lịch nhập nguyên liệu cho quý cuối năm, gửi tuyến hàng để nhận báo giá theo cảng xếp cụ thể.