Xuất nhập khẩu vượt 601 tỷ USD, nhập siêu chạm 20 tỷ USD

Hết ngày 15/7, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước vượt 601 tỷ USD, tăng 27,8% so với cùng kỳ năm ngoái, theo thống kê sơ bộ Cục Hải quan vừa công bố. Con số kỷ lục, nhưng cấu trúc bên trong mới là chỗ đáng đọc kỹ: nhập khẩu lũy kế tăng 34,4%, nhanh hơn gấp rưỡi nhịp xuất khẩu, đẩy nhập siêu từ đầu năm lên 20,46 tỷ USD. Với chủ hàng, cán cân nghiêng hẳn về chiều nhập không chỉ là chuyện vĩ mô. Nó quyết định chỗ tàu, vỏ container và lịch khai báo trong chính quý này.

Số liệu kỳ 1 tháng 7 cho thấy hai chiều đang chạy hai tốc độ. Tổng kim ngạch 15 ngày đạt 51,54 tỷ USD. Xuất khẩu mang về 23,95 tỷ USD, giảm 9,7% so với nửa cuối tháng 6. Nhập khẩu đi ngược chiều: 27,59 tỷ USD, tăng 4,6%. Chỉ trong nửa tháng, cán cân thương mại thâm hụt 3,64 tỷ USD.

Cộng dồn từ đầu năm đến 15/7, xuất khẩu đạt 290,5 tỷ USD, tăng 21,4% so với cùng kỳ. Nhập khẩu xấp xỉ 311 tỷ USD, tăng 34,4%. Khoảng cách giữa hai tốc độ đó chính là 20,46 tỷ USD nhập siêu lũy kế. Phần lớn hàng nhập là máy móc, linh kiện cho các nhà máy đang chạy đơn xuất khẩu, nên nhập tăng trước thường báo hàng xuất sẽ ra sau. Nhưng chừng nào hai đường cong còn doãng ra, chi phí đầu vào của doanh nghiệp còn chịu sức ép.

Nhập khẩu lũy kế tăng 34,4%, nhanh hơn gấp rưỡi nhịp xuất khẩu, đẩy nhập siêu từ đầu năm lên 20,46 tỷ USD.

Nhìn theo nhóm hàng, điện tử là động cơ của cả hai chiều. Xuất khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện lũy kế đạt 77,7 tỷ USD, tăng 50% so với cùng kỳ. Máy móc, thiết bị, phụ tùng đạt 36,1 tỷ USD, tăng 23,6%. Điện thoại và linh kiện thêm 34,6 tỷ USD, tăng 17,9%. Dệt may gần như đứng yên: 20,6 tỷ USD, nhích 0,8%.

Chiều nhập còn dữ dội hơn. Nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện chạm 122 tỷ USD, tăng 64%, tức cứ 10 đồng hàng nhập thì gần 4 đồng là linh kiện điện tử. Xăng dầu nhập khẩu lên 6,1 tỷ USD, tăng 62,7%. Bất ngờ nhất là đá quý, kim loại quý: từ 502 triệu USD cùng kỳ năm ngoái vọt lên 1,8 tỷ USD, tăng 266%.

Với khối điện tử, cặp số 122 tỷ USD nhập linh kiện đối ứng 77,7 tỷ USD xuất máy tính, thiết bị điện tử cho thấy chuỗi lắp ráp đang chạy hết công suất. Hàng điện tử đi cả đường biển lẫn tải bay, nên sức nóng dồn thẳng vào chỗ tàu và chỗ máy bay các tuyến Đông Bắc Á về Việt Nam: chiều nhập linh kiện giờ cạnh tranh không kém chiều xuất thành phẩm. Chủ hàng ngành khác đi chung tuyến nhập nên tính trước việc chỗ bị khối điện tử hút mất.

Dệt may là mặt tương phản. Tăng 0,8% trong khi cả rổ xuất khẩu tăng 21,4%, ngành đang đi chậm hơn mặt bằng chung tới 20 điểm phần trăm. Đơn hàng không nở thì phần thắng chuyển sang chi phí: lô hàng giữ được giá cước tốt và lịch giao đúng hẹn là lô hàng giữ được khách. Nhóm nguyên nhiên liệu cũng đáng theo dõi khi xăng dầu nhập tăng 62,7%, một cấu phần chi phí sẽ ngấm dần vào giá vận tải nội địa và phụ phí nhiên liệu.

Bài trên Tin nhanh chứng khoán dẫn dự báo hết tháng 7, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước sẽ vượt 650 tỷ USD. Nếu nhịp đó giữ được, nửa cuối năm hàng sẽ tiếp tục dồn về các cảng cửa ngõ ở cả hai chiều. Việc nên làm bây giờ:

• Hàng nhập: đặt chỗ chiều nhập sớm thay vì mặc định chiều này luôn rảnh; linh kiện điện tử đang hút chỗ trên cả tuyến biển lẫn tuyến bay từ Đông Bắc Á.
• Chuẩn bị bộ hồ sơ nhập trước khi tàu cập để không cộng thêm ngày lưu bãi vào một chiều vốn đã đông.
• Hàng xuất: nhịp giảm 9,7% nửa đầu tháng 7 mới là một kỳ thống kê, chưa phải xu hướng; canh kỳ công bố 15 ngày tiếp theo của Cục Hải quan trước khi chỉnh kế hoạch quý 4.
• Ngành đơn hàng đi ngang như dệt may: soát lại chi phí logistics từng lô, vì đó đang là biến số cạnh tranh chính.

Homexim theo cả hai chiều của cán cân này hằng ngày: cước biển FCL/LCL cho hàng nhập lẫn hàng xuất, và khai báo hải quan để hồ sơ sẵn sàng trước khi tàu cập. Chủ hàng cần đối chiếu kế hoạch nửa cuối năm với diễn biến cước từng tuyến, xem thêm bản tin cước tàu đi Mỹ tháng 7 hoặc gửi tuyến hàng để nhận báo giá trong ngày.